محمد حسن خان اعتماد السلطنه

675

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

است و پيچيده ، وقتى دل شاه كنايه از الف باشد هيچكس اين كنايه را نمىفهمد . مگر آنكه به او گفته شود يا با حسابهاى دشوار سر درآورد . مريضخانهء طهران ( ص 105 - ص 73 چاپ اول ) اين مريضخانه از جهت موقع مكانى با بيمارستان كنونى سينا تطبيق مىكند اما از جهت موقع زمانى تاريخ آن ده سال جلوتر است ، پس يا در تاريخ‌نگارى اشتباه شده است يا بيمارستان ديگرى بوده كه از ميان رفته است . حاجى ميرزا آقاسى ( ص 105 - ص 73 چاپ اول ) فخرى تخلص حاج ميرزا آقاسى و عليقلى ميرزا اعتضاد السلطنه هردو بوده است . حاج سيد جواد مجتهد - مدرسهء كرمان ( ص 106 - ص 74 چاپ اول ) اصلا از اهل شيراز بود و تحصيلات مقدماتى خود را در آن شهر و پيش پدرش انجام داد . آنگاه به مكهء معظمه مشرف شد و دو سال در جوار خانهء خدا ماند و در سال 1244 به كرمان آمد و در اين سفر در التزام حضور هلاكو ميرزا پسر حسينعلى ميرزاى شجاع السلطنه بود . چندى بعد به شيراز بازگشت و در حوادث بعد از فوت فتحعلى شاه در آن شهر بود . در 1254 دوباره به كرمان آمد و امام جمعهء آن شهر شد و با خواهر حاجى محمد كريم خان ازدواج كرد . محل درس او در اين اوقات مدرسهء معصوميه بود و تدريس او در فقه و اصول و حكمت و عرفان . حاج ملا هادى سبزوارى حكيم معروف كه مدتى در اين مدرسه در لباس خدمت به استفاده و تحصيل مشغول بود و چون نزديك شد كه رازش بر ملا شود به سبزوار بازگشت و امام جمعه چون اين بدانست به جبران آن فرزند خود ميرزا حسين را براى تحصيل خدمت حاجى فرستاد . توجهى كه ناصر الدين شاه نسبت به حاجى سيد جواد داشت براى ايجاد موازنه ميان شيخيه يعنى پيروان حاجى محمد كريم خان و متشرعه يعنى پيروان ديگر علماى كرمان بود و امام جمعه به خوبى از عهدهء اين امر برآمد و مورد احترام عامهء مردم از خواص و عوام گرديد . از آثار معروف او در آن شهر شبستان مسجد جامع مظفرى است كه تل خاكى بود و مقتل مشتاقعلى شاه صوفى معروف و باغ بزرگى خارج شهر كه به ريگ آباد معروف است و كاروانسرائى كه به كاروانسراى هنديها شهرت دارد و محل قضاوت